Vremeplov
Sada čitate
23. mart: Emi Neter
Sadržaji

Na današnji dan pre 136. godina rođena je nemačka matematičarka Emi Neter (23. mart 1882 — 14. april 1935).

Ameli Emi Neter ostala je poznata u istoriji najviše po svom doprinosu u oblasti apstraktne algebre, a posebno po radovima iz teorije prstena (prsten je algebarska struktura u kojoj su definisani sabiranje i množenje).

U teorijskoj fizici Neterova je pružila izvanredan doprinos teoremom, koja je po njoj i dobila naziv, kojom se dokazuje fundamentalna povezanost simetrija i održanja zakona. I sam Ajnštajn je bio oduševljen radovima Neterove koja je kroz razvoj teorije invarijantnosti dovela i do formulacije nekoliko koncepata u okviru Opšte teorije relativnosti. U čitulji koja je povodom smrti Emi Neter objavljena u Njujork Tajmsu (The New York Times) Ajnštajn je napisao: „Frojlajn Neter je bila najvažniji matematički genije koji se pojavio od trenutka kada je počelo više obrazovanje žena.

Pored Ajnštajna i drugi poznati naučnici, kao recimo Pavel Aleksandrov, Žan Djodone, Herman Vejl, Norbert Viner, su Neterovu opisivali kao najvažniju ženu u istoriji matematike.

Emi Neter je rođena u bavarskom gradu Erlangenu i prvobitno je planirala da uči francuski i engleski. Nakon polaganja neophodnih ispita ipak odlučuje da studira matematiku na Univerzitetu u Erlangenu, gde je predavao njen otac Maks Neter, takođe matematičar.

Nakon završetka svoje disertacije 1907. pod nadzorom Paula Gordana, radila je na Matematičkom institutu u Erlangenu bez plate sedam godina (u to vreme su žene uglavnom bile isključene sa akademskih pozicija). Tokom 1915. godine David Hilbert i Feliks Klajn pozvali su je da se pridruži odeljenju za matematiku na Univerzitetu u Getingenu, svetski poznatom centru matematičkog istraživanja. Filozofski fakultet, međutim, to nije odobrio, pa je ona provela četiri godine predajući pod Hilbertovim imenom. Njena habilitacija (najviši postdoktorski akademski ispit) je odobrena 1919. godine, omogućivši joj da dobije zvanje docenta.