Nauka
Sada čitate
Izložba „Putovanje. Josif Pančić (1814–1888)“
Sadržaji

U aprilu 2014. godine navršilo se 200 godina od rođenja botaničara Josifa Pančića, jednog od velikana srpske nauke. Tim povodom je krajem prošle godine u Galeriji Prirodnjačkog muzeja postavljena izložba „Putovanje. Josif Pančić (1814-1888)“ koju možete da pogledate do kraja aprila ove godine.

Izložba autora mr Olge Vasić i dr Marjana Niketića predstavlja omaž životu i radu ovog velikog prirodnjaka i izuzetnog coveka, koji je srpski narod zadužio velikim naučnim dostignućima.

Kroz putovanja, od rodnog sela Ugrini preko Rijeke, Zagreba, Budimpešte do Beča, u potrazi za znanjem iz prirodnih nauka, a naročito botanike, a zatim i od Beča preko Beograda do Jagodine i Kragujevca, gde je radio kao lekar, Pančić je tragao za biljkama po Srbiji i otkrivao njena prirodna blaga.

Josif Pancic

Izložba predstavlja Pančićev doprinos, značaj i uticaj u naučnoj, obrazovnoj i društvenoj sferi Srbije u 19. veku. Iako je Pančićev rad bio pionirski, ujedno je obeležio i zlatno doba botanike u Srbiji jer je Pančić prvi i, za dugo vremena, jedini studiozno i sveobuhvatno istrazivao sastav flore Srbije.

U svoja dva najznačajnija dela „Flora Kneževine Srbije“ i „Dodatak flori Kneževine Srbije“, Pančić je naveo 2422 vrste, što je oko 68 posto ukupnog broja danas poznatih vrsta u flori Srbije. Ovaj broj naročito dobija na značaju ako se zna da je u Pančićevo doba Srbija zahvatala oko polovine današnje teritorije.

Pančić je sam ili sa svojim učenikom Savom Petrovićem, ličnim lekarom kralja Milana Obrenovića, i italijanskim botaničarem Robertom Vizijanijem, pronašao i opisao 54 vrste biljaka koje do tada u nauci nisu bile poznate. Njegovo najveće otkriće je omorika (Picea omorika), tercijerni relikt i endemit koji prirodno raste samo na planini Tari i u slivu reke Drine.

putovanje-josif-pancic-glavna

Svoja saznanja o ribama, vodozemcima, gmizavcima, pticama, sisarima i insektima pravokrilcima Pančić je objavio u nekoliko radova. I to su prvi sistematizovani radovi o fauni Srbije štampani na srpskom jeziku. Sa podjednakom pažnjom prikupljao je i izučavao stene, minerale i fosile, pisao je i o sokobanjskom meteoritu i nalazištima zlata u Srbiji, a ispitivao je i karakteristike lekovitih voda u srpskim banjama.

Na izložbi su predstavljeni originalni herbarski primerci biljaka na osnovu kojih je Pančić opisao nove vrste za nauku, među kojima su belocvetna čuvarkuća (Sempervivum leucanthum Panč.) i srpska perunika (Iris serbica Panč.). Predstavljeni su i herbarski primerci Pančićevih biljaka iz Srbije i Balkanskog poluostva, opisi iz Generalnog herbarijuma Balkanskog poluostrva Prirodnjačkog muzeja u Beogradu i Botaničke bašte u Beogradu, knjige o flori Srbije, među kojima je i njegovo kapitalno delo „Flora Kneževine Srbije“, kao i lični predmeti koji su korišćeni za terensko istraživanje – metalna kutija za prikupljanje biljaka, pinceta, lupa, itd.

Izložba, koja će biti otvorena do kraja aprila 2015, obogaćena je i video projekcijama sa preko 200 fotografija biljaka koje je determinisao Pančić, a koje su fotografisane u svom prirodnom ambijentu.

Izvor: Prirodnjački muzej

O autoru
TajmLajn