Ekologija
Sada čitate
Obnova vlažnih staništa na području „Evropskog Amazona“

Protežući se kroz Austriju, Sloveniju, Hrvatsku, Mađarsku i Srbiju, tokovi reka Drave, Mure i Dunava predstavljaju ekološki najvažnija evropska rečna područja, koja WWF sa partnerima, uz financijsku podršku Mava Fondacije, želi da proglasi UNESCO-vim „Prekograničnim rezervatom biosfere Mura-Drava-Dunav“.

Prekogranični UNESCO rezervat biosfere će se sastojati od preko 10 zaštićenih područja u regionu Mura-Drava-Dunav, a ovim zajedničkim rečnim ekosistemom će se upravljati na održiv način kako bi se dao ekonomski podsticaj i podstaknuo razvoj regiona.

Koncept rezervata biosfere definiše oko 300.000 hektara centralnih i tampon zona (postojeće mreže zaštićenih područja) i još oko 700,000 h ektara prelaznih zona. Centralna zona predstavlja ekološku okosnicu rezervata. Primarno obuhvata rečna i plavna područja koja se nalaze u pojasu ograničenom nasipima za odbranu od poplava.

Ciljevi i mere u centralnoj zoni su prvenstveno usmerene na zaštitu prirodnih staništa, vrsta i procesa kao i obnovu već postojećih degradiranih područja. Zaštitna zona se proteže duž reka van plavnih područja. Odlikuje je mozaik kultivisanih površina i naselja ali takođe obuhvata i neka manja odvojena područja kao što su mrtvaje, ribnjaci i močvare. Ovde se pojavljuje ekstenzivna poljoprivreda kao što je ispaša stoke, proizvodnja sena i organska proizvodnja, promocija lokalnih proizvoda i ekoturizam. Spoljašnja prelazna zona pruža ekonomsku i naučnu podršku tampon zoni na regionalnom nivou. Većina naselja i univerziteta su smešteni unutar ove zone.

U martu 2011, u Mađarskom gradu Gödöllo, blizu Budimpešte, ministri Austrije, Hrvatske, Mađarske, Srbije i Slovenije nadležni za životnu sredinu i zaštitu p rirode su potpisali zajedničku deklaraciju za osnivanje rezervata biosfere sa ciljem zaštite životne sredine i prekogranične saradnje. Zajednička deklaracija zasnovana je na preliminarnom bilateralnom sporazumu između Hrvatske i Mađarske iz 2009.

U martu 2011, ministri Austrije, Hrvatske, Mađarske, Srbije i Slovenije nadležni za životnu sredinu i zaštitu prirode su potpisali zajedničku deklaraciju (Foto: WWF)

U martu 2011, ministri Austrije, Hrvatske, Mađarske, Srbije i Slovenije nadležni za životnu sredinu i zaštitu prirode su potpisali zajedničku deklaraciju (Foto: WWF)

Komesar EU za životnu sredinu, Janez Potočnik, zalaže se za ovu inicijativu zato što se ona „odlično uklapa u ciljeve EU vezane za biodiverzitet i Direktive o staništima i pticama“. Inicijativa je takođe deo EU Regionalne strategije o Dunavu, što predstavlja osnovu za buduće EU finansiranje.

Obnova bare Semenjača

Posle obnavljanja bare Semenjače, WWF planira nastavak obnove prirodnih staništa na području Specijalnog rezervata prirode „Gornje Podunavlje”. Ovo zaštićeno područje predstavlja izuzetanu ritsko-močvarnu celinu i kao takvo jedno je od najvažnijih zaštićenih područja u lokalnom, regionalnom i evropskom kontekstu zaštite prirode. Projekat, koji se realizuje uz finansijsku podršku Coca-Cola Fondacije, započeo je u januaru 2011. godine i deo je šire inicijative za obnovu vlažnih područja uz Dunav.

Očuvanje zaštićenih područja i revitalizacija ugroženih vodenih staništa od primarnog su značaja za „zdravu“ životnu sredinu, preventivu negativnih uticaja klimatskih promena i obezbeđivanje uslova za održivi razvoj lokalnih zajednica. Revitalizacija veoma značajnih barskih staništa na Štrpcu u Specijalnom rezervatu prirode „Gornje Podunavlje“ je odličan primer kako se mogu postići veliki rezultati zajedničkim radom brojnih partnera, među kojima je Pokrajinski sekretarijat koji se bavi oblašću zaštite životne sredine”, izjavio je dr Slobodan Puzović, pokrajinski sekretar za urbanizam, graditeljstvo izaštitu životne sredine.

Vlažna područja i šume Gornjeg Podunavlja zaštićena su 2001. godine, prostiru se na oko 20.000 km² i stanište su brojnim ugroženim vrstama, kao što su orao belorepan, crna roda i vidra. Ovo područje je važno stanište za brojne vrste biljaka i životinja, posebno za ptice močvarice, ali je usled sušenja i obrastanja vegatacijom izgubilo svoju funkciju.

WWF radi na zaštiti i obnovi plavnih područja i vlažnih staništa Dunava za dobrobit i prirode i ljudi. Revitalizacija lokaliteta Štrbac u Specijalnom rezervatu prirode „Gornje Podunavlje“ pomaže očuvanju vrsta kroz obnavljanje staništa, obezbeđivanje prirodnog režima voda, kao i razvoja eko-turizma na ovom području. Do sada su u Srbiji obnovljene bare Semenjača i Šarkanj i revitalizovana površina od 37 hektara, sledeće godine nastavljamo sa radovima. Ovde postoji izuzetno veliki prirodni potencijal, na svima nama je da odlučimo da li ćemo da ga koristimo mudro ili da ga uništavamo”, izjavila je Duška Dimović, direktorka WWF programa u Srbiji.

Rekonstrukcija bare Semenjača (Foto: WWF/Szilard Kovach)

Rekonstrukcija bare Semenjača
(Foto: WWF/Szilard Kovach)

Obnova vlažnih staništa na području „Evropskog Amazona“, budućeg UNESCO prekograničnog rezervata biosfere „Mura-Drava-Dunav“, pored Srbije obuhvata i obnovu vlažnih područja u Austriji, Bugarskoj, Hrvatskoj, Mađarskoj i Rumuniji. Ukupna površina vlažnih staništa planiranih za obnovu do 2020. godine iznosi 53 km² i njihov kapacitet biće povećan za 12 miliona m³

Voda je u srcu održivosti zajednica u kojima poslujemo, ali i našeg poslovanja. Coca-Cola sistem već godinama radi na smanjenju svog vodenog otiska u celom svetu, kako bi do 2020. godine u potpunosti neutralisao uticaj svog poslovanja na vodene resurse. Partnerstvom sa WWF-om na obnovi vlažnih staništa u sedam zemalja duž Dunava ćemo vratiti prirodi svu vodu koju koristimo u 23 zemlje centralne i jugoistočne Evrope. Ovo je najveći pojedinačni program koji je Coca-Cola Fondacija do sada podržala u Evropi, a u našoj zemlji Specijalni rezervat prirode „Gornje Podunavlje“ je područje koje je zbog svoje važnosti odabrano kao prioritet“, izjavila je Milica Stefanović, predstavnica Coca-Cola sistema u Srbiji.

WWF, zajedno sa JP „Vojvodinašume“, upravljačem zaštićenog područja „Gornje Podunavlje“, VDP „Zapadna Bačka“, uz podršku Pokrajinskog sekretarijata za urbanizam, graditeljsvo i zaštitu životne sredine i Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode, kao i uz finansijsku podršku kompanije Coca-Cola, kontinuirano radi na obnavljanju vlažnih staništa u slivu reke Dunav. Revitalizacijom vodenih staništa uspostavljaju su ekološke funkcije područja i doprinosi održivom razvoju lokalnih zajednica i ekonomija.

Obnova vlažnih staništa na području „Evropskog Amazona“ će takođe doprineti sprovođenju evropskih direktiva u oblasti voda i zaštite prirode, naročito Direktive o pticama, Direktive o staništima, Okvirne direktive o vodama i Direktive o poplavama. WWF veruje da zajedničkim naporima možemo da zaustavimo degradaciju prirodnog okruženja i da očuvanjem biološke raznovrsnosti u svetu možemo da izgradimo budućnost u kojoj će ljudi živeti u harmoniji sa prirodom.

Za dodatne informacije možete da pogledate Studiju o uslugama ekosistema u basenu reke Dunav, kao i video Novi život bare Semenjače.

Izvor: WWF Srbija

O autoru
TajmLajn