Vremeplov
Sada čitate
8. februar: Prvi prekookeanski TV prenos
Sadržaji

Mahom kada se govori o počecima televizije imaju se u vidu događaji u periodu pred sam početak 2. svetskog rata, dakle o četrdesetim godinama prošlog veka. Međutim, to se odnosi na početke televizije kakvu manje-više i danas znamo, odnosno na tehnologiju elektronskog skeniranja. Najraniji eksperimenti sa snimanjem i emitovanjem pokretnih slika i prvi televizijski sistemi rođeni su zapravo još ranije.

Krajem 19. i početkom 20. veka počeo je razvoj prvih rešenja za snimanje i emitovanje „pokretnih slika“. Tokom dvadesetih i tridesetih godina 20. veka pojavili su se i prvi TV sistemi zasnovani na metodi mehaničkog skeniranja, a već krajem treće decenije su mnoge radio stanice emitovale eksperimentalni program uz pomoć ove tehnologije.

Džon Logi Berd na predstavljanju svog TV uređaja 1926. u Muzeju nauke

Džon Logi Berd na predstavljanju svog TV uređaja 1926. u Muzeju nauke

Šta je uopšte mehanička televizija, odnosno televizija sa mehaničkim skeniranjem? Ukratko, to je sistem kod kojeg se za snimanje scene koristi mehanički sistem sastavljen od rotirajućeg diska sa rupama ili rotirajućeg ogledala. Rupe na disku su bile postavljene u pravilnim razmacima, a svaka sledeća je bila za jednu liniju niža od prethodne. Tako bi prolaz svake rupe predstavljao jednu liniju skenirane slike, a kada bi se okrenuo pun krug generisala bi se i cela slika. Sličan mehančki uređaj se nalazio i na prijemnoj strani i on je omogućavao prikaz slike.

Iako ova tehnologija nikada nije uspela da proizvede dovoljno kvalitetne slike da bi postala popularna u široj javnosti, pa je na kraju i zamenjena daleko uspešnijim elektronskim skeniranjem, pominjemo je zbog događaja koji se odigrao na današnji dan pre skoro 9 decenija.

Fotografija prvog poznatog TV snimka koji je proizveden Berdovim televizijskim sistemom 1926. (na snimku je prikazan njegov poslovni partner Oliver Hačinson)

Fotografija prvog poznatog TV snimka koji je proizveden Berdovim televizijskim sistemom 1926. (na snimku je prikazan njegov poslovni partner Oliver Hačinson)

Jedan od pionira razvoja televizije, škotski inženjer i izumitelj, Džon Logi Berd (John Logie Baird) je 1928. po prvi put uspešno preneo TV sliku preko Atlantskog okeana, od stanice 2 KZ u Purliju u Engleskoj, do Hartsdejla u Njujorku, SAD. Iako slika nije bila bogzna kakvog kvaliteta oni koju su bili sa druge strane Atlantika mogli su da vide lice izvesne gospođice Mije Houv.

Berdov sistem se sastojao od kamere osetljive na svetlost smeštene iza rotirajućeg diska, a slika se grubo forimirala skeniranjem trideset linija brzinom od dvanaest frejmova (slika) u sekundi. Televizijski prijemnik je sa druge strane prikazivao malu i mutnu sliku, ali je i to bilo dovoljno da izazove oduševljenje kod učesnika u eksperimentu, pa i da Njujork Tajms (New York Times) uporedi ovaj događaj sa Markonijevim (Gugliemo Marconi) slanjem slova radiom preko Atlantika 27 godina ranije.

Džon Logi Berd je u istoriji razvoja televizije ostao upamćen i kao pronalazač prve mehaničke televizije, po prvoj demonstraciji televizijskog sistema u boji, ali i po prvoj potpuno elektronskoj televizijskog cevi u boji.